Türk erişkinlerinde kalp sağlığı ve risk faktörleri
Becel’in İstanbul’daki plazalarda yaptığı sağlık taramasında, katılımcıların 10 yıllık koroner kalp hastalığı geçirme riskinin binde 4 olduğu belirlendi. Türk Kardiyoloji Derneği tarafından yapılan Türk Erişkinlerinde Kalp Sağlığı ve Risk Faktörleri araştırması da, her 3 ölümden birinin kalp ve damar hastalıklarından dolayı gerçekleştiğini gösteriyor.
Kalp sağlığı ve beslenme alanında ilklerin temsilcisi olan Becel, 25 Eylül 2005 Dünya Kalp Günü’nde toplumda kalp sağlığı bilincini yaygınlaştırmak amacıyla bir sosyal sorumluluk çalışması gerçekleştirdi. Becel, İstanbul’daki plazalarda yaptığı ücretsiz sağlık taramasıyla 1000 kişinin kalp sağlığı profilini çıkardı. Sağlık taramalarına yaş ortalaması 34 olan %58’i erkek, %42’si kadın yaklaşık 500 kişi katıldı. %42’si sigara kullanan katılımcıların tarama sonrasında kardiyovasküler risk faktörleri incelendi.
Tarama sonuçları
40 mg/dl’nin üzerinde olması gereken HDL (iyi kolestrol) düzeyinin sınır değerin altında (39 mg/dl) olduğu gözlendi. HDL kolesterol düzeyindeki bu düşüklüğün sebebi, sporun düzenli yapılmamasına ve sigara içme oranının oldukça fazla olmasına bağlanmaktadır. Grubun kan lipid profiline bakıldığında ise, ortalama trigliserid düzeyi 150 mg/dl’nin altında 120 mg/dl, ortalama total kolesterol düzeyi 200 mg/dl’nin altında 170 mg/dl, ortalama LDL (kötü kolesterol) düzeyi 160 mg/dl’nin altında 110 mg/dl olarak bulundu.
Türk Kardiyoloji Derneği tarafından güncellenen, Dünya Kalp Günü’nde kalp sağlığının önemine dikkat çeken TEKHARF - Türk Erişkinlerinde Kalp Sağlığı ve Risk Faktörleri araştırması yayınladı. Araştırma Becel’in gerçekleştirdiği sağlık taramasında elde edilen değerlerle de uyumluluk gösteriyor. TEKHARF çalışmasına göre Türk halkında koroner kalp hastalığına bağlı ölüm oranı, Avrupa ülkeleri arasında en yüksek düzeyde bulunuyor. İşte araştırmadan dikkat çekici sonuçlar:
- Bir “toplum sağlığı sorunu” olarak kabul edilen kalp damar hastalıkları, her 3 ölümden birinin nedenini oluşturmaktadır.
- Ülkemizde yaklaşık 2.8 milyon koroner kalp hastası bulunmakta, yılda 310 bin civarında koroner olay meydana gelmekte ve yılda 170 bin kişinin koroner kalp hastalığından kaybedildiği görülmektedir.
- Ülkemizde koroner kalp hastalığına bağlı yıllık ölüm oranı ortalama binde 5.9 olmakla birlikte, bu oran erkeklerde binde 8.3, kadınlarda binde 3.2’dir.
- Günümüzde koroner kalp hastalığı görülme sıklığının yaş gruplarına göre dağılımı ise 39-49 yaş grubunda %3, 50-59 yaş grubunda %11, 60-69 yaş grubunda %25 oranındadır.
- 30 yaş üstü gruplar değerlendirildiğinde:Yüksek kolesterol (>200 mg/dL) görülme sıklığı kadınlarda %35, erkeklerde ise %28, yüksek trigliserid (>150 mg/dL) görülme sıklığı kadınlarda %29.2 (~4.9 milyon kişi), erkeklerde ise %39.6 (~6.7 milyon kişi) olduğu, HDL kolesterolünün ise kadınlarda %35.5, erkeklerde ise %64 oranında olmak üzere toplamda yaklaşık 17 milyon yetişkinde düşük bulunduğu saptanmıştır.
Koroner kalp hastalığı için müdahale edilebilir risk faktörleri arasında; hiperlipidemi (kan yağlarının yüksek olması), yüksek tansiyon, şeker hastalığı, sigara kullanımı, obezite ve fiziksel hareketsizlik yer almaktadır.
Türkiye’nin 11.8 milyonu yüksek tansiyon hastası
- Antihipertansif ilaç kullanan veya kan basıncı >140 ve/veya 90 mmHg olanların görülme sıklığı erkeklerde %37, kadınlarda %46 bulunmuştur.
- 5.2 milyon erkek ile 6.6 milyon kadında, yani toplam 11.8 milyon kişide yüksek tansiyon olduğu öngörülmektedir.
Sigara, kalp krizi ve kalp hastalığına bağlı ölüm riskini artırıyor
- Sigara içimi kardiyovasküler hastalık riskini iki kat artırmaktadır. 30 yaşın üzerindeki erkeklerin %46’sı ve kadınların %17.6’sı sigara kullanmaktadır. Sigara içiminin koroner hastalığa yakalanma riskini erkeklerde 1.79, kadınlarda 0.99 kat; ölüm riskini ise erkeklerde 2.08, kadınlarda 1.39 kat artırdığı saptanmıştır. Sigaranın sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin daha iyi anlaşılması, kişi başına düşen sigara tüketiminin son dört yılda ortalama %2 ila %2.5 azalmasıyla ilişkilendirilebilir.
- Şeker hastalarında damar sertliği (ateroskleroz), daha sık ve erken yaşta görülmektedir. Diyabet koroner hastalık gelişmesini bağımsız biçimde %81 yükseltmektedir. Şeker hastalarında koroner arter hastalığının gelişme riski şeker hastası olmayan bireylere kıyasla, erkeklerde 1.7 kadınlarda ise 2.06 kat daha fazladır. Şeker hastalığına sıklıkla obezite, yüksek tansiyon ve hiperlipideminin (kan yağlarının yüksek olması) de eşlik ettiği görülebilmektedir.
Obez kişi sayısı, 12 yıl önceye göre %90 oranında artmıştır.
- Obezite, tedavi edilmediğinde yüksek tansiyon, hiperlipidemi (kan yağlarının yüksek olması) ve şeker hastalığı gibi kalp hastalığı riskini artırmaktadır. 30 yaşın üzerinde obezite görülme sıklığı erkeklerde %25.3, kadınlarda %44.2’dir. On iki yıl önceki taramaya göre, obez kişi sayısı yaklaşık %90 oranında artmıştır. Halen 3.2 milyon erkek ve 5.5 milyon kadında obezite bulunduğu tahmin edilmektedir.
- Abdominal obezite görülme sıklığının ise 2.8 milyon erkek ve 7.6 milyon kadın olmak üzere toplam 10.5 milyon erişkin boyutunda olduğu tahmin edilmektedir.
- Fiziksel hareketsizlik de önemli bir risk faktörüdür. Haftada en az 4 gün düzenli olarak, yarım saati aşan sürelerde, hızlı yürüme, merdiven çıkma, yüzme, bisiklete binme, dans etme ve benzeri, orta şiddette, büyük kas gruplarının ardı sıra kasılıp gevşemesini sağlayan her türlü dinamik egzersiz, koroner kalp hastalığı riskini azaltmakta yararlı olmaktadır.
